Büyükşehir belediye meclisi

Makalemizde genel hatlarıyla büyükşehir belediyesi organlarından biri olan büyükşehir belediye meclisi incelenecektir. I. Kısımda büyükşehir belediye meclisinin oluşumunu, şartları ve yasal dayanaklarıyla birlikte belirttik. II. Kısımda, büyükşehir belediye meclisinin toplantı usulü incelenecektir. III. Kısımda, büyükşehir belediye meclisinin görev ve yetkileri incelenecektir. IV. ve son Kısımda ise, büyükşehir belediye meclisinin kararlarının nasıl kesinleştiği detaylı şekilde ele alınacaktır. Buna ilave olarak, valinin ve kaymakamın meclis kararlarına karşı dava açmak ve bu konudaki yetkilerini devredip devredemeyeceği ve meclis kararlarının idari vesayet kapsamında değerlendirilmesine yer verilecektir.

GİRİŞ

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, büyükşehir belediyelerinin organlarına ilişkin düzenlemeler getirmiş, belediyelerin organları ve bunların çalışma usul ve esasları konusunda 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerinin geçerli olduğunu belirtmiştir. Büyükşehir belediyesinin yönetim ve karar organları; büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediye encümeni ve büyükşehir belediye başkanıdır.

Çalışmamızda, yukarıda sayılan organlardan biri olan büyükşehir belediye meclisi incelenecektir.

Büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve belediye sınırları içinde kalan ilçe seçim çevreleri için tespit edilen belediye meclisleri üye sayısının her ilçe için beşte biri alınmak suretiyle tespit edilecek toplam sayı kadar üyeden oluşur. Ayrıca, bu meclis her ayın ikinci haftası önceden belirlenen günde mutat toplantı yerinde toplanır.

Büyükşehir belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını yedi gün içinde yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. Bunun yanında, bu meclisin kesinleşen kararları, kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki amirine gönderilir. Ayrıca, bu meclis üyeleri arasından seçilecek kişilerce çeşitli komisyonlar da kurulur.

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİNİN OLUŞUMU

“Belediye hükmi şahsına tanınan salahiyetler bu mecliste toplanır. Binaenaleyh belediyenin en salahiyetli organı bu meclistir”. Büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediyesinin en yetkili karar organı olarak karşımıza çıkmaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun Dördüncü bölümünde yer alan 12. maddeye göre, büyükşehir belediye meclisi ilgili kanunda gösterilen usul ve esaslara göre seçilen üyelerden oluşur. Anılan maddenin üçüncü fıkrasında, 12/11/2012-6360 13. md ile “ilk kademe” ibaresi metinden çıkarılmıştır.

Burada belirtilen ilgili kanun ise, 2972 sayılı Mahalli İdareler ve Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanundur. Bu kanunun 6. ve 24. maddelerine göre ise, büyükşehir belediye meclisi, belirli sayıdaki ilçe belediye meclisleri üyelerinden meydana gelmektedir. Belirtmek gerekir ise, büyükşehir sınırları içinde kalan her bir ilçe belediye meclisleri üye sayısının beşte biri alınmak suretiyle büyükşehir belediye meclisi oluşmaktadır; ayrıca, aynı yöntem ile yedek üyeler de belirlenmektedir. Bu işlem bittikten sonra, her ilçe belediyesi için seçilmiş olan asıl üyeler, seçilme sıralarına göre baştan başlamak suretiyle yeter sayıya inilerek büyükşehir belediye meclisine katılacak üyeler tespit edilir. Büyükşehir belediye meclisi üyeliğine seçilenlerin ilçe belediye meclisi üyelikleri de devam etmektedir.

 İlave etmek gerekir ki, ilçe belediye başkanları da büyükşehir belediye meclisine doğal üye sıfatıyla katılırlar. Dolayısıyla, büyükşehir belediye meclisi için ayrıca yapılan bir seçim bulunmamaktadır. Büyükşehir belediyesi meclisinin çalışma süresi beş yıldır.

İlçe belediye meclislerinden büyükşehir belediye meclisine ne kadar üye katılacağının hesabı aşağıdaki şemada gösterilmiştir:

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ TOPLANTILARI

3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanuna göre, büyükşehir belediye meclisi her yıl Kasım, Mart ve Temmuz aylarında olağan olarak toplanacağı düzenlenmiştir. Buna karşılık, 5216 sayılı Kanunda belediye meclisinin her ayın ikinci haftasında toplanacağı, meclis tarafından belirlenen bir aylık zaman diliminde tatil yapacağı, bütçe görüşmelerine denk gelen toplantının süresinin en çok yirmi, diğer toplantıların ise süresinin en çok onbeş gün olacağı düzenlenmiştir. Böylelikle, büyükşehir belediye meclisinin sürekli olarak toplanması öngörülmüştür¹⁴. 5216 sayılı kanunun 13. maddesinde, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Kanun’un 85. maddesiyle 13. maddenin birinci fıkrasında yer alan “Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır” cümlesi metinden çıkarılmıştır.

“Meclis başkanı olmamakla beraber başkan vekilleri vardır; meclis her kısım içtimaında içlerinden iki reis vekili ve lüzumu kadar katip intihap eder. Reis bulunmazsa, birinci reis vekili, bu da bulunmazsa ikinci reis vekili reislik vazifesini yapar. Reis vekilleri ve katipler meclis bürosunu teşkil ederler”.

Büyükşehir belediye meclisi seçim sonuçlarının ilanını takip eden beşinci gün, meclis başkanlık divanını oluşturmak için kendiliğinden toplanır. Büyükşehir belediye başkanı, bu toplantıya başkanlık eder. Meclis, bu toplantıda, gizli oyla ve üyeleri arasından, meclis birinci ve ikinci başkan vekillerini ve en az iki katip üyeyi ilk iki yıl için seçer. İlk iki yıldan sonra seçilecek olan başkanlık divanı, ilk mahalli idare seçimlerine kadar görevini sürdürecektir. Meclis başkanlık divanı seçimi üç gün içinde bitirilir. Büyükşehir belediye meclisine büyükşehir belediye başkanı, bunun katılmaması halinde meclis birinci başkan vekili, bunun da katılmaması halinde meclis ikinci başkan vekili başkanlık eder. Buna karşın, yıllık faaliyet raporunun görüşüldüğü meclis toplantısı meclis başkan vekilinin başkanlığında yapılmaktadır.

Büyükşehir belediye meclisine, büyükşehir belediye başkanı başkanlık etmektedir. “Belediye meclisinin ayrı bir başkanı yoktur, meclise belediye reisi riyaset eder. Reis, meclisi miyad-ı kanuniyesinde küşad, müzakereleri idare ve kararları istihsal ve ilan ve tebliğ ve hitamı mesaiyi beyan eyler”. Meclisin mutad toplantı yerinde toplanması esastır. Meclis başkanı, mutad toplantı yeri dışında, başka bir yerde toplantı yapılmasının zorunlu olduğu durumlarda, üyelere önceden haber verilmek şartıyla meclis başkanınca belediye sınırları içinde tespit edilecek başka bir yerde de toplantı yapılabilir. Ayrıca, toplantının yeri ve zamanı halka duyurulur.

Büyükşehir belediye meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Ancak, karar yeter sayısı üye tam sayısının dörtte birinden az olamaz. Oylamada eşitlik olması durumunda meclis başkanının bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Gizli oylama 

sonucunda eşitlik çıkması halinde oylama tekrar yapılır, yine eşitlik bozulmaz ise başkan kura çeker.

Büyükşehir belediye meclisi çalışma usul ve esaslarına ilişkin konularda Belediye Kanunu hükümlerine tabidir.

Büyükşehir belediye başkanı acil ve zaruri durumlarda gerekli görürse, büyükşehir belediye meclisini bir yılda üç defadan çok olmamak ve her toplantı bir birleşimi geçmemek şartıyla olağanüstü toplantıya çağırabilir. Bu toplantının gündemi ve çağrısı en az üç gün önceden meclis üyelerine duyurulur ve usulünce ilan edilir. Bu toplantıda çağrının yapılmasına neden olan konu dışında başka bir konu görüşülemez.

5216 sayılı Kanunun on beşinci maddesine göre, büyükşehir belediye meclisi, her dönem başı toplantısında, üyeleri arasından seçilecek en az beş, en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir.

İhtisas komisyonları, her siyasi parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye tamsayısına oranlanması suretiyle oluşur. Komisyon çalışmaları sırasında uzman kişilerden yararlanılabilir. İmar ve bayındırlık komisyonu, çevre ve sağlık komisyonu, plan ve bütçe komisyonu, eğitim, kültür, gençlik ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur. Gündemdeki konulara göre, kamu kurumları, meslek odaları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarından yararlanılabilir. Bu komisyonlara meclis üyeleri dışında farklı kesimlerden temsilcilerin katılmasına da olanak sağlanmıştır; ancak bu kişilere oy hakkı tanınmamıştır.

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİNİN GÖREV VE YETKİLERİ

Büyükşehir belediye meclisinin görevlerinin neler olduğu 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nda ayrıntılı olarak düzenlenmemiştir. Bu kanunda sadece, büyükşehir belediyesi bütçesinin kabulü, ilçe belediyelerinin bütçelerinin kabul edilmesi ve gerektiği taktirde değiştirilerek kabul edilmesi, ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararların gelişinden itibaren üç ay içinde nazım imar planına uygun olduğu hususunda incelemek veya değiştirerek kabul etmek ve büyükşehir belediyesi örgüt birimlerinin kurulması, kaldırılması ve birleştirilmesine karar vermek şeklinde büyükşehir belediye meclisinin görevleri düzenlenmiştir. Ayrıca, belediye personelinden üst düzey yöneticilerin atanması bu meclise bildirilir. Genel sekreter, belediye başkanının önerisi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır. Genel sekreter ve üst düzey kadrolara atanan yöneticiler zamlardan ve tazminatlardan aynı şekilde yararlanırlar. Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışan kişiler dışındaki belediye memurlarına, çalıştıkları süreyle orantılı şekilde, encümen kararıyla yılda en çok iki kez ikramiye ödenebilir.

Büyükşehir belediye meclisine, yatırım ve hizmetler arasında bütünlüğü sağlamak maksadıyla ilçe belediyelerinin bütçelerini aynen veya gerektiği taktirde değiştirerek kabul etme yetkisi verilmiştir. Bu hususu ifade etmek gerekir ise, büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinin bütçelerini, bütçe metninde kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine aykırılık oluşturan hükümler varsa değiştirmeye ve belediyenin tahsil etmeye yetkili olmadığı gelirleri çıkarmaya yetkili kılınmıştır. Ayrıca, büyükşehir belediye meclisi, kanuni sınırların altında bulunan vergi ve harçların oran ve miktarlarını kanunda belirlenen oran ve miktarlara çekmeye, kesinleşen belediye borçları için bütçeye eklenmeyen ödenekleri ilave etmeye ve ortak yatırım programına alınan yatırımlar için gerekli ödeneği eklemeye yetkilidir.

İlçe belediyeleri yukarıda belirtildiği gibi, büyükşehir belediye meclisinin bu şekilde yapacağı bütçe değişikliklerine karşı on gün içinde Danıştay’a itiraz etme hakları vardır. Danıştay bu itirazları otuz gün içinde karara bağlar³⁶. Bu itiraz ise, idari nitelikte olup, 2575 sayılı Danıştay Kanunu m. 42/ı uyarınca, Danıştay’ın idari dairesi olan 1. Dairede karara bağlanır.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyeleri tarafından alınan imara ilişkin kararları, kendisine gelmesinden itibaren üç ay içinde inceleyerek aynen ya da değiştirerek kabul etme yetkisi verilmiştir. Daha sonra ise, belediye başkanına gönderilir. Üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararlar onaylanmış sayılır. Bu husus, bir tür zımni kabuldür. Bu yetkinin verilmesinde ki maksat, nazım imar planının uygunluğunun sağlanmasıdır. 5216 sayılı kanunda, ilçe belediyelerinin büyükşehir belediye meclisinin yapacağı bu türden değişikliklere karşı bir başvuru imkânı tanınmamıştır. Böyle bir durumda, ilçe belediyelerinin idari yargıda iptal davası açabilmelerine engel yoktur.

Büyükşehir belediye meclisinin ilçe belediyelerinin bütçeleri ve imara ilişkin kararları üzerindeki yetkileri, tipik bir idari vesayet yetkisidir. Bu yetkinin kullanılması ile, büyükşehir belediye sınırları içerisinde yatırım ve hizmetlerde bütünlüğün ve nazım imar planına uygunluğunun sağlanması hedeflenmiştir. Ancak, büyükşehir belediye meclisinin, ilçe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili kararları dışındaki kararları üzerinde herhangi bir yetkisi söz konusu değildir.

Belediye Kanunu’nun 18. maddesine göre, belediyenin imar planlarını görüşmek ve onaylamak, büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek büyükşehir belediye meclisinin görevleri kapsamındadır. Büyükşehir belediyelerinde il çevre düzeni planı, ilgili büyükşehir belediyeleri tarafından icra edilir veya icra ettirilir. Buna ilave olarak, meclis tarafından onaylanır. Buradan anlaşılacağı üzere, büyükşehir belediyeleri görev alanlarında imar planlama ve uygulama çalışmalarının genel çerçevesini teşkil eden Çevre Düzeni Planını uygulama noktasında yetkilendirilmiş ve görevlendirilmiştir.

5216 sayılı Kanun’un 27. maddesine göre, belediyeler arasındaki hizmet ilişkileri ve koordinasyon alanında büyükşehir belediye meclisinin yetkileri bulunmaktadır. Maddeye göre, büyükşehir kapsamında yer alan belediyeler arasında hizmetlerin gerçekleştirilmesi açısından uyum ve koordinasyon, büyükşehir belediyesi tarafından yerine getirilir. Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle alakalı ihtilaf çıkması halinde yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir. Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan, sokak, cadde, bulvar, park ve spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esas ve usuller büyükşehir belediye meclisince tespit edilir. Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının işçe belediyeleri arasındaki paylaşım da yine büyükşehir belediye meclisi tarafından yerine getirilir. Büyükşehir belediyesi, 5216 sayılı Kanun’un 7. maddesinde sayılan hizmetleri mali ve teknik imkanlar dahilinde, nüfus ve hizmet alanlarını dikkate alarak, bu hizmetlerden faydalanacak olan diğer belediyeler arasında dengeli şekilde yürütmekle yükümlüdür. İlçe belediyelerine ait görevlerden bazıları, bedeli ilçe belediyesi tarafından karşılanmak ve istekte bulunmak şartıyla, büyükşehir belediye meclisinin kararına dayanarak, birlikte veya bizzat büyükşehir belediyesi tarafından yapılabilir. Ayrıca, büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri ile ortak projeler de geliştirebilir. Bunun yanında, kesinleşen son yılın bütçe gelirlerinin %3’ünü aşmayacak biçimde ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla, ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclis kararıyla ilçe belediyelerine mali yardım yapabilir.

Büyükşehir belediye meclisi, yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlardan bazılarını ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri azaltacağının anlaşıldığı hallerde, söz konusu yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. Bu durumda, yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç; yatırımcı kuruluş hesabında ise alacak olarak gösterilir.

Büyükşehir belediyesi, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketi kurabilir. Genel sekreter ve belediye ile bağlı kuruluşlarında yöneticilik sıfatını haiz personel bu şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev yapabilirler. Ayrıca, büyükşehir belediyesi, kendine ait büfe, otopark ve çay bahçesi işletebilir. Bunun yanında, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın, bu gibi yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının %50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin %50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, belediye meclisince tespit edilecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir.

Büyükşehir belediye meclisinin görev yetkileri sadece 5216 sayılı Kanun ile sınırlı değildir. Bunun yanında, Belediye Kanunu ve ilgili diğer kanunlarda büyükşehir belediye meclisine verilmiş olan görevleri de yerine getirir.

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ KARARLARININ KESİNLEŞMESİ

Büyükşehir belediye meclisi kararlarının kesinleşmesi 5216 sayılı Kanun’un 14. maddesinde düzenlenmiştir. Büyükşehir belediye meclisi kararları aşağıda belirtilen şekillerde kesinleşir:

A.Olağan Kesinleşme: Meclisin karar alması ve belediye başkanının yedi gün içinde meclise geri göndermemesi durumunda, söz konusu karar alındığı tarihten itibaren kesinleşir.

B.Başkanın Geri Göndermesi ve Kesinleşmesi: Büyükşehir belediye başkanı hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını, gerekçesini belirtmek suretiyle, yeniden görüşülmek üzere, 7 gün içinde meclise iade edebilir. Ancak, yeniden görüşülmesi istenilen karar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilirse, ısrar kararları o tarihten itibaren kesinleşir. 

1-Belediye başkanının dava yetkisi

Büyükşehir belediye başkanı, meclisin ısrarı üzerine kesinleşen kararlar aleyhine 60 gün içinde idari yargıya başvurabilir. 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Kanun’un 85. maddesiyle 14. maddenin üçüncü fıkrasında geçen “on gün içinde” ibaresi metinden çıkarılmıştır. Bu dava, tipik bir iptal davasıdır.

2- Mülki amire gönderme mecburiyeti

Meclis tarafından verilen kararlar, kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki amirine gönderilir; mülki amire gönderilmeyen kararlar ise yürürlüğe girmez. (Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlara karşı on gün içinde idari yargı mercilerine başvurması hakkındaki hüküm Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir)⁵². Anayasa Mahkemesi’nin vermiş olduğu iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren bir yıl içinde yeni bir yasal düzenleme yapılmadığından dolayı iptal kararı yürürlüğe girmiş ve 5216 sayılı Kanunun 14. maddesinin beşinci fıkrası yürürlükten kalkmıştır. Bu durumda hukuksa boşluk meydana gelmiştir. Mevcut durumda, mahalli en büyük mülki idare amirinin kesinleştikten sonra kendisine gönderilmekle yürürlüğe girmiş olan büyükşehir belediye meclisi kararları üzerinde herhangi bir şekilde vesayet yetkisi kalmamıştır. Ayrıca, mahalli en büyük mülki idare amiri, kesinleşen ve yürürlüğe giren büyükşehir belediye meclis kararlarının iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle, genel hükümler çerçevesinde idari yargıya başvurmasına engel bulunmamaktadır.

Bu açıklamalar ışığında, büyükşehir belediye başkanı Büyükşehir belediye meclisi kararlarından bir hakkı veya menfaati ihlal edilen gerçek ve tüzel kişiler de, genel hükümler çerçevesinde dava açmak hakkına sahiptirler. Bu gerçek ve tüzel kişiler, meclis kararlarına karşı kendileri dava açmak yerine vali ve kaymakama başvurarak, onların da dava açmasını talep edebilir. Burada, önemli olan husus, hiyerarşik üstlerin mülki idare amirlerine dava açmaları hususunda emir ve talimat verip veremeyecekleri açısından karşımıza çıkmaktadır. Örneğin, bakanın vali ve kaymakama, aynı şekilde valinin kaymakama emir vererek, belediye meclisi kararlarına karşı dava açması istendiği taktirde bu emirlere riayet edilecek midir? Eğer, bu soruya olumlu cevap verecek olursak, vali ve kaymakamın hiyerarşik üstleri olan Bakan, Başbakan ve Bakanlar Kurulu’nun da dolaylı şekilde dava açmak yetkisine sahip olduğu söylenebilir. Çünkü, vali ve kaymakam, hiyerarşik üstlerinin verdikleri emir çerçevesinde hareket etmek zorundadır; dolayısıyla da hiyerarşik üstlerin dava açmak yetkisine sahip oldukları ifade edilebilir. Buna karşılık, kanunda meclis kararlarına karşı, merkezi idarenin temsilcileri olarak yalnızca vali ve kaymakamın dava açmak konusunda yetkili olduğunun ifade edilmiş olmasının kesin ve bağlayıcı bir sınırlaması yoktur.

Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyelerinin bütçelerini kabul ederken;

a. Bütçe metnindeki kanun, tüzük ve yönetmeliklere aykırı maddeleri ve ifadeleri çıkarmaya ya da değiştirmeye,

b. Belediyenin tahsile yetkili olmadığı gelirleri çıkarmaya, yasal sınırın altında belirlenmiş olan vergi ve harçların oran ve miktarlarını yasada öngörülen sınırlara çekmeye,

c. Belediyenin kesinleşen borçları için bütçeye eklenmesi gereken, ancak eklenmeyen ödeneği eklemeye,

d. Ortak yatırım programına alınan yatırımlar için lazım olan ödeneği eklemeye, yetkilidir⁵⁵.

SONUÇ

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanuna göre, büyükşehir belediye meclisi ilgili kanunda gösterilen usul ve esaslara göre seçilen üyelerden oluşur. Burada belirtilen ilgili kanun ise, 2972 sayılı Mahalli İdareler ve Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanundur. Bu kanunun 6. ve 24. maddelerine göre ise, büyükşehir belediye meclisi, belirli sayıdaki ilçe belediye meclisleri üyelerinden meydana gelmektedir.

3030 sayılı Kanunda, büyükşehir belediye meclisi her yıl Kasım, Mart ve Temmuz aylarında olağan olarak toplanacağı düzenlenmiştir. Buna karşılık, 5216 sayılı Kanunda belediye meclisinin her ayın ikinci haftasında toplanacağı, meclis tarafından belirlenen bir aylık zaman diliminde tatil yapacağı, bütçe görüşmelerine denk gelen toplantının süresinin en çok yirmi, diğer toplantıların ise süresinin en çok onbeş gün olacağı düzenlenmiştir.

Büyükşehir belediye meclisinin görevlerinin neler olduğu 5216 sayılı kanunda ayrıntılı olarak düzenlenmemiştir. Bu kanunda sadece, büyükşehir belediyesi bütçesinin kabulü, ilçe belediyelerinin bütçelerinin kabul edilmesi ve gerektiği taktirde değiştirilerek kabul edilmesi, ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararların gelişinden itibaren üç ay içinde nazım imar planına uygun olduğu hususunda incelemek veya değiştirerek kabul etmek ve büyükşehir belediyesi örgüt birimlerinin kurulması, kaldırılması ve birleştirilmesine karar vermek şeklinde büyükşehir belediye meclisinin görevleri düzenlenmiştir.

Meclisin karar alması ve belediye başkanının yedi gün içinde meclise geri göndermemesi durumunda, söz konusu karar alındığı tarihten itibaren kesinleşmesine olağan kesinleşme; büyükşehir belediye başkanı hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını, gerekçesini belirtmek suretiyle, yeniden görüşülmek üzere, 7 gün içinde meclise iade edebilir. Ancak, yeniden görüşülmesi istenilen karar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilmesi üzerine kesinleşen kararlara ise olağan üstü kesinleşme denir.