Uyuşturucu ve uyarıcı madde olan bonzai son yıllarda ülkemizde satışı ve kullanımı hızla yaygınlaşan ve gençleri bağımlı yaparak zehirleyen bir madde olarak ortaya çıktı. Bu madde çok hızlı şekilde yaygınlaşarak birçok gencimizi maalesef etkisi altına almıştır. Çalışmamızda bonzainin ne olduğu, nasıl yetiştirildiği, etkileri, benzer uyuşturucu ve uyarıcı maddeler ile benzer ve farklı yönleri ve kanunlarımızda bu konuda nasıl düzenleme olduğu hususlarında bilgi vermeyi amaçladık.
GİRİŞ
İncelemenin konusuna başlamadan önce bazı açıklamalarda bulunmak gerekmektedir. Makalenin konusunu oluşturan uyuşturucu ve uyarıcı madde türü bonzai hakkında yazılmış bir eser, makale vs. olmadığı için yeterli kaynağa ulaşamadık. Ancak, son zamanlarda gündeme oldukça sık gelmesinden dolayı haber ajanslarında ve gazetelerde verilen bilgilerden, uzman hekimler tarafından yapılan açıklamalardan ve internette yer alan verilerden yararlandık. Bu konuda ilk makale olmasından dolayı birtakım eksiklikler olabilir. Umuyorum ki en kısa zamanda bu konuyla ilgili öğretideki yazarlar tarafından daha kapsamlı çalışmalar yapılacaktır.
UYUŞTURUCU VE UYARICI MADDE BONZAİ
Bonzai kelimesi; ‘bon’ anlamına gelen tabak ve ‘sai’ anlamına gelen ağaç ifadelerinin birleşmesinden oluşup, tabak üzerinde yetiştirilen ağaç anlamına gelmektedir. Dilimize ise, bonzai olarak geçmiştir. Bu madde, üretiminde ağacının yaprakları kullanıldığı için bu ismini almıştır. Bonzai, sentetik kannabinoid adı altında birçok maddeden oluşmaktadır. Dolayısıyla bu maddeye, sentetik kannabinoid de denilmektedir . Türk Dil Kurumu’na göre sentetik, bileşimli anlamına gelmektedir. Kannabinoid ise, esrarın içinde yer alan birden fazla etken maddeye verilen isimdir. Bu tanımlardan da anlaşılacağı üzere, bonzai, doğal olmayan bir uyuşturucu ve uyarıcı madde türüdür. Sentetik olmasından dolayı birden çok madde kendi özelliklerini kaybederek yeni bir bileşenden oluşan madde meydana getirmektedir. Bu madde, bonzai ağacının yapraklarına sentetik kimyasallar enjekte edilerek yapılmaktadır. Esrar ile çok benzer yanları olsa dahi kesinlikle esrar ile kıyaslanamaz. Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı (KOM) 2011 Raporuna göre bonzai; ‘’Sokak dilinde bonzai olarak bilinen ve bonzai isimli ağacın yapraklarına emdirilen 1-naphthalenyl (1-pentyl-1H-indol-3yl) methanone veya diğer adıyla JWH-18 grubu sentetik kannabinoidler, esrar gibi yeşil bitki kırıntılarından oluşmaktadır.’’ Bugüne kadar bonzainin içindeki maddelerin sadece dörtte biri tespit edilmiş ve bilinmeyen daha binlerce madde olduğu uzmanlar tarafından ifade edilmektedir.
BONZAİNİN ETKİLERİ
Bonzai kullanıldığı takdirde vücutta birçok etki meydana getirir. Bonzainin etkileri diğer uyuşturucu maddelerinin etkileri ile benzerlik göstermekle birlikte bunlardan çok daha fazlasına sahiptir. Bonzai diğer uyuşturucu ve uyarıcı maddelere oranla daha hızlı bağımlılık yapmaktadır. Bunları şu şekilde açıklayabiliriz: Vücutta aşırı terlemeye ve ağız kuruluğuna yol açar. Daha aşırı dozda alındığı zaman kişi ölüm tribine giriyor ve ölüm riski artıyor. Kişinin halüsinasyon görmesine yol açmasının yanında öldüğünü veya her an ölebileceği düşüncesi yaratıyor. Hatta anında kalp krizi nedeniyle ölüme yol açabilmektedir. Zayıf bünyelerde tek kullanımda öldürme riski vardır. El, kol ve bacaklarda aşırı titreme meydana gelir ve kalp atışı hızlanır. Ani ateşlenmeye yol açmaktadır ki bu etki kendisini 5-15 dakika içinde göstermektedir. Mide bulantısı, uyku bozukluğu gibi durumlar oluşabilir. Sonrasında psikolojik rahatsızlıklar başlar. Kişide kendi kendine gülme, durduk yere ağlama gibi psikolojik etkiler oluşturabilir. Bunun yanında ciddi şekilde hafıza kaybına neden olur. Üzülerek ifade ediyorum ki, bonzai kullanımı nedeniyle birçok gencimiz hayatını kaybetmiştir ve bu sayı hızla artmaya devam etmektedir.
Birleşmiş Milletler Suç ve Uyuşturucu Ofisinden yapılan açıklamaya göre uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin arasında en tehlikeli ve zararlı olanı bonzaidir.
Uzman doktor Serdar NUHOĞLU’nun bir televizyon kanalında verdiği röportajda bonzai ile ilgili şu açıklamaları yapmıştır: ‘’Bonzai esrardan en az yüz kat hızlı bağımlılık yapıyor ve aynı oranda kalıcı hasar bırakabiliyor. Gözlemlerimize göre, bu maddeyi sürekli kullanan kişi yaklaşık iki yıl içinde ölmektedir. İdrar ve kan testlerinde bonzainin kullanılıp kullanılmadığı tespit edilemiyor. Kontrollerde temiz çıkıyor. Yoğun dalgınlık, gözlerde yavaşlama, el ve ağız kuruması, çarpıntı ve son olarak ölüme yol açabiliyor.’’
Bonzai hakkında kapsamlı araştırmalar yapılmamış olmasına rağmen, ilk sentetik kannabinoidsleri üreten Prof. John W.Huffan bu madde ile ilgili şu açıklamayı yapmıştır: ‘’Bunu kullanan kişiler aptaldır! Ne gibi etkileri olacağını kimse bilemez!’’
Daha birçok uzman kişi tarafından benzer açıklamalara rastlamak mümkün.
BONZAİ İLE MARJUANA (ESRAR) ARASINDAKİ BENZERLİK VE FARKLILIKLAR
Bonzai, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler içinde özellikle marjuana ile çok sık kıyaslanmaktadır. Bu maddenin etkileri marjuananın (esrarın) etkileri ile kısmen de olsa paralellik göstermesi nedeniyle mukayese edilmektedir. Şunu hemen belirtmek gerekir ki, bonzai marjuananın (esrarın) bir çeşidi değildir. Bonzainin etkisi marjuananın (esrarın) etkisinden en az 100 kat daha fazladır. Bonzai içildiği andan itibaren yaklaşık 30 – 40 saniye marjuananın (esrarın) vermiş olduğu etkiyi yaratır. Ancak, bu süreden sonra etkileri kıyaslanamayacak derecede farklılaşır. Bu maddeyi satanlar, satışı kolaylaştırmak ve özendirmek adına marjuanaya (esrara) benzediğini belirtmektedirler. Bonzai, marjuananın (esrarın) etkili maddesi olan THC’ye benzer etkilere sahip olması nedeniyle kuru otlara emdirilerek esrar görünümü verilmektedir.
TCK m. 188/4 BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Bonzai (sentetik kannobinoid) aşağıda belirtildiği üzere, 13 Şubat 2011 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan, Sayı: 27845 ve Karar Sayısı: 2011/1310 olan Bakanlar Kurulu kararıyla uyuşturucu kapsamına alındı. Ancak, TCK m. 188/4’te bazı uyuşturucu ve uyarıcı maddeler öneminden dolayı kanun koyucu tarafından nitelikli hal olarak kabul edilerek cezada artırım nedeni teşkil etmektedir. Anılan fıkraya göre, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin eroin, kokain, morfin veya bazmorfin olması halinde verilecek ceza yarı oranda artırılır. Bu fıkrada belirtilen uyuşturucu ve uyarıcı maddeler, diğer uyuşturucu ve uyarıcı maddelere nazaran daha zararlı oldukları için nitelikli hal olarak kabul edilmiştir. Ancak, bonzai, nitelikli hal olarak sayılan bu maddelerin hepsinden kat kat zararlı olmasına rağmen nitelikli hal olarak anılan fıkrada yer almamaktadır. 18.06.2014 tarihli Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında uyuşturucu ve uyarıcı maddeler bakımından (TCK m. 188-190-191) ciddi değişiklikler oldu. Özellikle cezalarda aşırı miktarda artırıma gidildi. Ancak, bu türlü değişikliklere rağmen bonzainin nitelikli hal kapsamına alınmaması şaşırtıcı olmuştur. Kanun koyucu isteyerek veya istemeyerek bu durumu gözden kaçırmıştır. Kanun koyucunun acilen bu durumu dikkate alarak bonzaiyi madde 188/4 kapsamına alması gerekir. Hatta kanaatimizce, bonzainin ayrı bir fıkrada düzenlenerek dördüncü fıkradaki artırımdan daha fazla oranda bir artırım yoluna gidilmelidir.
SONUÇ
Uyuşturucu ve uyarıcı madde olan bonzai insan sağlığına ciddi şekilde zarar veren ve sonunda insanın en kutsal hakkı olan yaşama hakkına son veren bir madde olarak ortaya çıkmıştır. Bu maddenin etkileri gerçekten insanın tüylerini ürperten cinstedir. Son yıllarda bu konu üzerinde yetkililer sıkı bir çalışma yapmışlardır ve halen de çalışmalar devam etmektedir. Ancak, bu çalışmalar kısmen yetersiz kalmaktadır. Bu maddenin gerek imal ve ticaretini gerekse kullanılmasını önleyici köklü çözümler bulunmalıdır. Çünkü, hızlı bir şekilde kullanım alanı genişlemektedir. Bu şekilde giderse toplum genelinde daha vahim sonuçlarla karşılaşma riskimiz var. Bu konuda her yaştan insanı, özellikle de genç nesili bilgilendirmek ve bilinçlendirmek gerekir. Sağlık Bakanlığı’nın bu konuda etkili bir çalışma yapmasının faydalı olacağı kanaatindeyiz.
Leave a Reply